RAM Nedir?

RAM, bilgisayarın kısa süreli belleğidir. Bilgisayar performansının önemli bir parçasıdır ve oyun oynama, webde gezinme, yayın yapma ve daha fazlasını yapma yeteneğinizi etkiler. RAM’in neden önemli olduğu ve ne kadar RAM’e ihtiyacınız olduğu hakkında daha fazla bilgi edinmek için okumaya devam edin.

RAM Nedir?

RAM Ne Demektir?

RAM, rastgele erişim belleği (random access memory) demektir. Akıllı telefonunuz ve tabletiniz de dahil olmak üzere her bilgi işlem cihazında RAM bulunur. Bilgisayarınızın kullanmakta olduğunuz uygulamalar ve veriler için kullandığı bir bellek türüdür.

Yeterli RAM olmadan, bilgisayarınızın performansı yavaş ve sinir bozucu olacaktır. RAM olmadan bilgisayarlar çalışamaz.

RAM, bilgisayarınızın sabit disk sürücüsünden, yarıiletken sürücüsünden (SSD) veya optik sürücüsünden farklıdır. Bu sürücüler bilgisayarınızın uzun süreli belleğidir. Ayrıca okumaları ve yazmaları daha uzun sürer.

Veriler yalnızca kullanıldığı sürece RAM'de tutulur. Bilgisayarınızı kapattığınızda, RAM'de depolanan tüm veriler kaybolur.

RAM Ne İşe Yarar?

RAM, bilgisayarınızın hızlı çalışmasını sağlar. 20. tarayıcı sekmenizi açtığınızda veya en sevdiğiniz oyundan bir kayıt dosyası yüklediğinizde, RAM bunun nispeten hızlı olmasını sağlar. Bilgisayarınızın her şey için sabit sürücünüze veya SSD'nize girmesi gerekseydi, yükleme süreniz önemli ölçüde daha yavaş olurdu.

Bilgisayarınızın yavaş çalıştığını veya programları yüklemekte zorlandığını fark ettiyseniz, sorunun RAM'inizde olma ihtimali vardır.

RAM, sabit sürücünüzden 20 ila 100 kat daha hızlıdır. Bilgisayarınızın işlemleri "anında" yapmasını sağlayan şey budur.

RAM Nasıl Çalışır?

Diyelim ki bir Word belgesi üzerinde çalışmanız gerekiyor. Word'ü açtığınızda, bilgisayarınız uygulamayı RAM'e yükler. Bir Word belgesi açıyorsanız, bilgisayarınız bu belgeyi sabit sürücünüzden RAM'inize kopyalayacaktır. Belgeniz üzerinde çalışırken, RAM hızlı olduğu için gerçek zamanlı olarak değişiklik yapabilirsiniz.

Ancak, RAM yalnızca geçici depolama sunar. Bu nedenle, çalışmanızı düzenli olarak kaydetmeniz veya otomatik kaydetmeyi açmanız önemlidir. Çalışırken elektrik kesilirse ve belgenizi kaydetmediyseniz, Word belgesinde yaptığınız tüm çalışmalar kaybolacaktır.

RAM, önceden erişilen bilgileri hızlı bir şekilde kullanılabilir hale getirerek bilgisayarınızı hızlandırır. Örneğin, bilgisayarınızı ilk başlattığınızda ve Word gibi bir programı açtığınızda, yüklenmesi biraz uzun sürer. Uygulamayı kapatır ve daha sonra bilgisayarınızı kapatmadan yeniden açarsanız, sabit disk yerine RAM'den yüklendiği için daha hızlı yüklenir.

RAM Neden Önemlidir?

RAM önemlidir çünkü bilgisayarınızın hızını etkiler. Bir programın yüklenmesini beklemek sinir bozucu olabilir. İşletmeler için, yüzlerce veya binlerce kişiye yayılan küçük bir gecikme bile üretkenliği azaltır.

Intel, daha eski ve daha yavaş bilgisayarların bir çalışanı %29'a kadar daha az üretken hale getirebileceğini ve bunun sonucunda 17.000$'a varan maddi kayba yol açabileceğini keşfetti. Aynı çalışma, eski bir bilgisayarın sabah başlamasını beklemenin yılda 11 saate kadar sürebileceğini buldu. Yükleme süreleri büyük ölçüde bir bilgisayarın sahip olduğu depolama türüne (örneğin sabit sürücüler ve SSD'ler) bağlı olsa da RAM yine de büyük bir rol oynar.

Her yazılım parçasının sorunsuz çalışması için minimum miktarda alana ve belleğe ihtiyacı vardır. Yeterli yer yoksa, yazılım yavaş çalışabilir veya hiç çalışmayabilir. Bu da sizi hayal kırıklığına uğratır ve çalışmak, oyun oynamak veya en sevdiğiniz programı izlemek yerine sorun giderme için zaman harcamanıza neden olabilir.

Tabii ki bilgisayar performansı RAM'den fazlasını içerir. Ayrıca RAM ve CPU'nuzun birlikte nasıl çalıştığına da bağlıdır. Güçlü bir işlemci, bilgisayar performansı için de kritik öneme sahiptir.

Farklı RAM Türleri Nelerdir?

Artık RAM'in ne için kullanıldığını bildiğinize göre, farklı RAM türlerinden bazılarına bakalım:

  • Statik RAM (SRAM). Bu RAM türü, 90’lı yıllardan beri kullanılmaktadır. Diğer RAM türlerinden daha düşük güç tüketimine sahiptir. Ancak üretimi daha pahalıdır ve daha az belleğe sahiptir.
  • Dinamik RAM (DRAM). SRAM ile birlikte, bu diğer temel RAM türüdür. Genellikle sistem belleğinde ve video grafik belleğinde kullanılır. Üretilmesi daha ucuzdur ve SRAM'den daha büyük bir bellek kapasitesine sahiptir.
  • Tek veri hızı senkronize dinamik RAM (SDR SDRAM). Bu, aynı anda daha fazla talimatın tamamlanmasına izin veren bir DRAM türüdür. 90’lı yılların başından beri piyasadadır.
  • Çift veri hızı senkronize dinamik RAM (DDR SDRAM). Bu RAM, SDR SDRAM'den iki kat daha hızlıdır. DDR4; daha gelişmiş sinyal işleme, daha fazla bellek kapasitesi ve daha düşük güç tüketimi sunan DDR SDRAM'in en gelişmiş sürümüdür.
  • Grafik çift veri hızı senkronize dinamik RAM (GDDR SDRAM). Bu RAM, video grafik işleme için tasarlanmıştır. Yüksek çözünürlüklü grafikler oluşturmak için genellikle video kartında özel bir GPU ile kullanılır.

RAM ve Diğer Depolama Türleri Arasındaki Fark Nedir?

İnsanlar genellikle RAM'i ROM ile karıştırır. ROM, salt okunur bellek anlamına gelir. Anakart üzerinde bulunur ve bilgisayarınızın en önemli bilgilerini içerir. Adından da anlaşılacağı gibi, ROM değiştirilemez. Sadece "okunabilir". Öte yandan RAM sürekli değişmektedir.

Sabit diskler ve SSD'ler kalıcıdır, yani güç olmadığında veri kaybetmezler. Güç kesildiğinde RAM verilerini kaybeder. 

Ayrıca CD'ler, DVD'ler, hafıza kartları ve USB aygıtları da vardır. RAM'den farklı olarak, bu depolama aygıtları verileri harici olarak depolamak için kullanılır.

Ne Kadar RAM'e İhtiyacınız Var?

İhtiyacınız olan RAM miktarı, bilgisayarınızı ne için kullandığınıza bağlıdır. Elbette işletim sistemini çalıştırmak için gereken minimum bir miktar vardır. Ancak bilgisayarınızın sorunsuz çalışması için minimumdan daha fazlasına ihtiyacınız olacaktır.

RAM tipik olarak gigabayt (GB) cinsinden ölçülür. Daha fazla GB, çoklu görevlere yardımcı olabilir. Ancak hız da önemlidir. Bilgisayarlar, tabletler ve telefonlar genelde 2 GB ile 32 GB arasında bir RAM’e sahiptir. RAM miktarı kabaca şu işlere olanak tanır:

  • 4 GB. Bu, yalnızca webde gezinen ve Microsoft Office ile çalışan biri için işe yarayabilir.
  • 8 GB. Bu, daha fazla çoklu görev ve hafif oyun oynamaya izin verir.
  • 16 GB. Bu, daha ciddi oyun ve video düzenlemeye izin verir.
  • 32 GB. Bu, tasarımcılar ve oyun geliştiriciler gibi profesyoneller için iyidir. 4K videoları düzenlemenize ve 3D ortamları modellemenize olanak tanır.
  • 64 GB. Bu; makine öğrenimi, uzun metrajlı film düzenleme ve 3D grafik tasarım üzerinde çalışan mühendisler için iyi bir seçimdir.

RAM hızı da ciddi bir husustur. Tipik DDR4 bellek, 2.133 MHz ile 3.000 MHz arasında çalışır. RAM ve CPU'nuzu birbirine bağlayan kanallar da fark yaratır. Çoğu bellek çubuğu, en az çift kanal desteğine sahiptir; bu, bir bellek yuvası ile ana kart arasında iki şerit olduğu anlamına gelir.

RAM'in Oyunla Ne Alakası Var?

Oyun söz konusu olduğunda RAM önemli bir rol oynar. Bunun nedeni, oyunların RAM'e yüklenmesidir. Böylece sorunsuz, duyarlı bir oyun deneyimi yaşayabilirsiniz.

Yeterli RAM olmadan oyunlar gecikebilir ve bu son derece sinir bozucu olabilir. Daha da kötüsü, hiç çalışmayabilirler.

Genellikle 8 GB, AAA oyunları oynamak için iyi bir temeldir. Bazı oyunlar daha fazlasına ihtiyaç duyabilir. Oyun oynarken yayın yapmak, Discord'da sohbet etmek veya YouTube izlemek gibi başka bir şey yapıyorsanız 16 GB daha uygun olabilir.

Bilgisayarınızın RAM'i ile birlikte video kartınızın VRAM'ine de dikkat etmek isteyeceksiniz. Yüksek çözünürlükte oyun oynuyorsanız, çok fazla VRAM'e ihtiyacınız olacaktır. 4K'da oynuyorsanız en az 8 GB VRAM'a ve 1080P'de oynuyorsanız 6 GB VRAM'a ihtiyacınız olacaktır. Yine de bu, oynamayı veya geliştirmeyi planladığınız oyunun türüne göre değişir.

Programlamada RAM Ne İçin Kullanılır?

RAM programlamada önemli bir rol oynar. Üzerinde çalıştığınız proje türlerine ve çalıştırdığınız yazılıma bağlı olarak, daha fazla veya daha az RAM'e ihtiyacınız olabilir.

Örneğin, sanal makineler çalıştırıyorsanız, önemli ölçüde daha fazla RAM'e ihtiyacınız olacaktır. Sanal makine, programları çalıştırmak ve uygulamaları dağıtmak için fiziksel bir bilgisayar yerine yazılım kullanır. Bir sanal makine kendi işletim sistemini kullanır ve diğer sanal makinelerden ayrı çalışır.

Basit bir web sitesi veya uygulama üzerinde çalışıyorsanız, muhtemelen daha az RAM'e ihtiyacınız olacaktır. Programlama alanında bir kariyer düşünüyorsanız, muhtemelen bilgisayarınızda başlamak için yeterli RAM'iniz vardır.